ระดับที่ 3 ลองทำ VoIP Serverในขั้นตอนที่เริ่มศึกษา VoIP ผมคิดว่าคุณคงจะเห็นคำว่า VoIP Server ผ่านตามาบ้างแล้ว ในขั้นตอนนี้คุณต้องเจาะลึก VoIP Server ว่ามีโปรแกรมชื่ออะไรบ้าง โปรแกรมไหนฟรี โปรแกรมไหนเสียเงิน โปรแกรมเหล่านั้นใช้เทคโนโลยีอะไร SIP หรือว่า H.323 หรือ MGCP และเทคโนโลยีไหนที่กำลังมาแรง โปรแกรมไหนที่มีคนใช้กันมาก โปรแกรมไหนเซ็ตยาก โปรแกรมไหนคอนฟิกผ่านเว็บได้ โปรแกรมไหนติดตั้งบนระบบปฏิบัติการอะไร และถ้าจะติดตั้งโปรแกรม VoIP Server จะต้องมีอะไรบ้าง
โปรแกรม VoIP Server แบบฟรีๆในปัจจุบันก็มีหลายโปรแกรมครับ แต่ที่ดังๆที่สุดคงจะเป็นโปรแกรมชื่อ Asterisk (
http://www.asterisk.org) ซึ่งรองรับ VoIP หลายโปรโตคอล เช่น SIP, H.323, IAX2 เป็นต้น และอีกโปรแกรมหนึ่งคือ OpenSIPS (
http://www.opensips.org) ทั้งสองโปรแกรมมีคนใช้งานอยู่ทั่วโลก ถ้าคุณสนใจโปรแกรมเหล่านี้หล่ะก็ คุณมาถูกทางแล้วครับ และเริ่มต้นผมแนะนำให้ศึกษา Asterisk ไปก่อนเพราะถ้าคุณมีปัญหาคุณสามารถค้นหาใน Search Engine ได้ เชื่อเถอะครับว่าปัญหาที่คุณกำลังเจออยู่นั้น คนอื่นเจอมาก่อนคุณแล้วหลายพันคน (เพราะคนอื่นเขาเริ่มต้นมาก่อน)
เมื่อตัดสินใจได้แล้วว่าจะหันไปทางโปรแกรมไหน ผมยกตัวอย่างโปรแกรม Asterisk ก็แล้วกันนะครับ ก็เริ่มต้นเจาะลึกลงไปว่าถ้าเราจะติดตั้งโปรแกรม Asterisk เราต้องมีอะไรบ้าง เช่นต้องมีเครื่องคอมเปล่าๆเครื่องนึง หรือถ้าไม่มีเครื่องเปล่าก็ใช้เครื่องที่ใช้งานอยู่ในปัจจุบันก็ได้โดยลงโปรแกรม VMWare ช่วย ซึ่งจะทำให้เครื่องคอมของเราลงได้หลายระบบปฏิบัติการและทำงานได้พร้อมๆกัน
การติดตั้ง Asterisk ในปัจจุบันมีให้เลือกทำได้ 2 รูปแบบคือ
1. ติดตั้งทั้งหมดด้วยตัวเอง เช่น ลงระบบปฏิบัติการ (Linux) เอง ลงโปรแกรมที่จำเป็น และลง Asterisk แบบนี้ยากสำหรับมือใหม่ครับโดยเฉพาะถ้าไม่เคยใช้งาน Linux มาก่อน ถ้าสมมติว่าลงสำเร็จสามารถรัน Asterisk ได้ ต่อมาก็ถึงขั้นตอนการคอนฟิก Asterisk ให้ทำงานได้ตามที่เราต้องการ ซึ่งดีฟอลท์เราต้องใช้คอมมานด์ไลน์นะครับ โดยแก้ไขค่าคอนฟิกในไฟล์คอนฟิก เราก็ต้องศึกษาวิธีการเซ็ตค่า คำสั่ง และพารามิเตอร์ต่างๆ และแก้ไขด้วยตัวเองทั้งหมด ถ้าทำได้ก็แสดงว่าเชี่ยวชาญระดับหนึ่ง (หรืออาจจะเชี่ยวชาญขั้นเทพก็ได้)
ถ้าไม่อยากทำทุกอย่างด้วยตัวเอง ก็ติดตั้งโปรแกรม Web Management ของ Asterisk ก็ได้ครับ เช่นโปรแกรม freePBX แล้วคอนฟิกผ่าน freePBX เอา ง่ายครับแต่คุณก็จะรู้น้อย อีกทั้งงานบางอย่างคุณก็ยังต้องคอนฟิกด้วยตัวเองเหมือนเดิม แต่อย่างน้อยก็เหมาะกับมือใหม่
แบบที่ติดตั้งด้วยตัวเองนี้ มันยืดหยุ่นมากครับ เราสามารถดัดแปลงโปรแกรม เลือกโปรแกรมที่จะติดตั้ง และอัพเกรดโปรแกรมได้ และถ้ามี Asterisk เวอร์ชั่นใหม่มาเราก็อัพเกรดได้เลย (ติดตั้ง Asterisk ใหม่)
2. ใช้โปรแกรมสำเร็จรูป เช่น Elastix (
http://www.elastix.org), Trixbox (
http://www.trixbox.org), PIAF (
http://www.pbxinaflash.net), AsteriskNOW (
http://www.asterisk.org) ซึ่งเขาได้รวมเอาโปรแกรมต่างๆรวมทั้ง Linux ด้วยไว้ในรูปแบบแผ่น CD 1 แผ่น ดาวน์โหลด ไรท์ใส่แผ่น แล้วก็ติดตั้ง ใช้เวลาไม่เกิน 30 นาทีเราก็มี VoIP Server ของเราเองแล้ว โดยหลักๆแล้วในแผ่นจะมี Linux + Asterisk + freePBX + Web Server + MySQL Database + Web Interface ซึ่งคนทำก็พยายามแปลงให้เป็นรูปแบบของตัวเอง เป็นเอกลักษณ์ของตัวเอง
ไม่ว่าจะเลือกติดตั้งวิธีไหนก็ตามก็ต้องลองใช้งานดูนะครับ โดยอาจใช้ Softphone, VoIP Gateway, VoIP ATA รีจิสเตอร์เข้าไปที่เซอร์เวอร์ แล้วลองโทรหากันดู เวอร์คหรือไม่เวอร์คก็จะได้รู้กัน
ในขั้นตอนนี้เราก็จะได้เรียนรู้การทำงานของ VoIP Server เรียนรู้การทำงานของโปรโตคอล VoIP เช่น SIP โดยอาจจะอ่านมาตรฐานประกอบก็ได้จะช่วยให้เราเข้าใจการทำงานมากยิ่งขึ้น เรียนรู้วิธีการแก้ปัญหา การมอนิเตอร์ต่างๆ
จำไว้ครับว่า ยิ่งทำมาก ยิ่งเจอปัญหามาก ก็ยิ่งเก่งมากครับ อย่าเพิ่งท้อแท้ซะก่อน